Het slimme net: nieuwe verkeersregelaar van energie

Het huidige elektriciteitnet is niet ingericht om grootschalige (re) opwekking van duurzame energie mogelijk te maken. Slimme netten moeten dit wel mogelijk gaan maken. Dit stelt onderzoeks – en adviesbureau ECN in een studie.

Bestaande netwerken vs. slimme netten

ECN zegt in haar studie dat bestaande netwerken minder geschikt zijn voor een toekomstige (duurzame) energievoorziening. Dat ligt volgens hen aan de volgende factoren:

Elektriciteitsproductie uit zon en wind gaat toenemen
Elektriciteitsvraag neemt toe door nieuwe toepassingen zoals warmtepompen, elektrische auto’s en meer apparatuur
Een toenemend deel van de elektriciteitsproductie – en vraag vindt op decentraal niveau plaats

De gevolgen hiervan zijn:

Elektriciteitsstromen worden complexer. De omvang van de netwerkstromen verandert, maar ook de richting kan veranderen.
Import uit andere regio’s is soms noodzakelijk, terwijl overschotten aan elektriciteit geëxporteerd moeten worden
Conclusie 1: meer complexiteit op het net betekent meer investeringen door de netwerkbedrijven
Conclusie 2: het huidige netwerk is ingericht om conventionele, grootschalige productie-eenheden naar afnemers te vervoeren. Dat maakt het huidige net weinig flexibel.

Kosten en baten

ECN heeft alle kosten en baten van slimme netten voor de verschillende partijen op een rij gezet. De belangrijkste baten zijn:

Voor eindgebruikers: lagere energiekosten
Voor netwerkbeheerders: reductie of uitstel van investeringen in netverzwaring
Voor decentrale producenten: opbrengsten uit betere markttoegang en levering van systeemdiensten
Voor leveranciers: verkoop van nieuwe diensten (aggregatie etc.)
Voor de maatschappij: lagere energiekosten, hogere voorzieningszekerheid, minder CO2-emissie

Tegenover deze baten staan met name investeringskosten in slimme meters, nieuwe ICT toepassingen en communicatie-infrastructuur. De potentiële baten en kosten variëren, afhankelijk van de gekozen smart grids toepassingen en de lokale omstandigheden.

Aanbevelingen

ECN stelt de volgende aanpassingen voor:

Een betere en vernieuwde samenwerking tussen alle partijen in de elektriciteitssector
Herformulering van de bestaande transportplicht
Verruiming van de mogelijkheden voor toepassing van congestiemanagement. Bij een tekort aan transportcapaciteit om elektriciteit te vervoeren wordt congestiemanagement gebruikt om de capaciteit te verdelen over netwerkgebruikers.
Ander systeem voor congestiemanagement