Windondernemers die draagvlak creëren: De Windcentrale

Windondernemers die draagvlak creëren: De Windcentrale

Love it or hate it. Windenergie kan de gemoederen hoog doen oplopen. Windondernemers vertelden over hun business case en hoe ze mensen enthousiasmeren voor windenergie tijdens de Week van de Energie.

De Week van de Energie is een initiatief van het Amsterdamse cultuurhuis Pakhuis de Zwijger in samenwerking met een groot aantal partners. Op donderdagmiddag vond een presentatie plaats waarbij vier ondernemers op het gebied van windenergie hun ervaringen deelden.

Hier is het verhaal Harm Reitsma, oprichter van de Wincentrale. In de volgende aflevering komt Rense van Dijk, directeur van de Windunie aan het woord.

Crowdfunding
De Windcentrale koopt windturbines op met geld dat door crowdfunding bij elkaar is gebracht. Deelnemers krijgen hun inleg niet in geld terug maar in energie. Ze kopen aandelen in de windmolen (winddelen) en elk daarvan levert jaarlijks 500 kWh op. Deze zelfopgewekte stroom wordt in mindering wordt gebracht op de elektriciteitsrekening. De doelstelling van de Windcentrale is het versnelling van verduurzaming in Nederland. Het doet dit door het draagvlak voor windenergie te bevorderen en het realiseren van duurzame energie opwek.

Negen windmolens
Het bedrijf dat in 2010 is opgericht heeft op dit moment 15.000 deelnemers aan zich weten te binden. Gezamenlijk hebben ze 15,6 miljoen euro ingelegd waarvan negen windturbines zijn gekocht. Over tien jaar wil het bedrijf 500.000 deelnemers van hun eigen windenergie voorzien.

Kostenvoordeel
De opzet van het bedrijf levert verschillende kostenvoordelen op. Door coöperatief een windmolen te kopen in plaats van met geleend geld, hoeft er geen rente betaald te worden. De meeste windturbines worden voor 90% gefinancierd met vreemd geld, zegt Reitsma. Een tweede voordeel is de korte waardeketen. De meeste tussenpartijen worden door het coöperatiemodel geëlimineerd. Reitsma geeft als voorbeeld dat in de meeste gevallen energie wordt ingekocht op de energiebeurs. Bij de Windcentrale wordt het direct aan Greenchoice geleverd. De Windcentrale werkt samen met Greenchoice, wie aan de coöperatie deel wil nemen moet klant worden bij Greenchoice.

Burgerparticipatie
Naast het leveren van energie heeft de Windcentrale ook als doel om burgers te enthousiasmeren voor windenergie. Die betrokkenheid wordt gestimuleerd doordat mensen zelf eigenaar zijn van een molen. Ze kunnen met een app direct inloggen op hun molen waarmee ze inzicht krijgen in allerlei statistieken en gegevens. Veel vooroordelen over windturbines worden op die manier weggenomen. Veel mensen zijn er bijvoorbeeld van overtuigd dat windturbines vaak stil staan. Met de app is te zien dat de molens van de Windcentrale 93% van de tijd draaien.

Gespreide verantwoordelijkheid
De overstap naar duurzame energie moet worden gemaakt, zegt Reitsma maar niet iedereen heeft daar op dezelfde manier last van. Het is makkelijk voor een Amsterdammer om enthousiast te worden over zijn aandeel in een molen als die in Delfzijl staat. Voor de bewoners van Delfzijl is dat misschien minder prettig. Het bedrijf van Reitsma gaat met de omwonenden van molens in gesprek. De mensen die de lasten dragen, kunnen bij de Windcentrale compensatie krijgen. Bijvoorbeeld bewoners die op 300 meter afstand wonen, krijgen gratis windaandelen en de mensen iets verderop aandelen voor de helft van de prijs. Zo worden de nadelen van de uitrol van duurzame technologie in het Hollandse landschap een beetje eerlijker verdeeld.

Barrières
Reitsma gelooft in de democratisering van energie: “we zijn niet afhankelijk van grote corporaties of de overheid. We kunnen dit zelf doen”. Maar er zijn wel degelijk obstakels. Bij het oprichten van het bedrijf liep Reitsma aan tegen problemen met de belastingdienst. “Een bedrijf dat niets verkoopt, daar kan de belastingdienst niets mee”, zei Reitsma. Twee jaar is Reitsma samen met een compagnon bezig geweest om uit te zoeken hoe een bedrijf als de Windcentrale juridisch en fiscaal georganiseerd moet worden. Al die tijd konden ze niet van start.

Sharing economy
De Windcentrale is geen bedrijf in de traditionele zin, het haakt aan bij de wereldwijde trend van de sharing economy. Bekende voorbeelden zijn taxibedrijf Uber en huisverhuur facilitator AirBnB. Met hun afwijkende bedrijfsmodellen brengen ze de oude instituten als toezichthouders en de belastingdienst van de kaart. Uber werd recent in Duitsland verboden, hoewel dat verbod voorlopig is opgeheven, is die onzekerheid niet bevorderlijk voor ondernemerschap. Net zo min als een twee jaar lange zoektocht langs overheidsinstellingen om toestemming te krijgen je bedrijfsmodel toe te passen.

Faciliterende overheid
Hier ligt een belangrijke taak voor de overheid, vindt Reitsma. De Windcentrale heeft nu toestemming gekregen aan de slag te gaan maar de toezegging van de belastingdienst is specifiek op het bedrijf toegespitst. Er zijn geen algemene regels gekomen. Dat betekent dat een volgende ondernemer wellicht eenzelfde lijdensweg te wachten staat. Door heldere regels te maken waarin ruimte is voor nieuwe business modellen, kan de overheid bijdragen aan de energietransitie.

In de volgende aflevering komt Rense van Dijk, directeur van de Windunie aan het woord.

Beeld: tontenbrinke.wordpress.com