Grote verschillen elektriciteitsprijzen in Nederland en omringende landen

Grote verschillen elektriciteitsprijzen in Nederland en omringende landen

Uit een vergelijking van elektriciteitsprijzen in Nederland en omringende landen, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken (EZ), blijkt dat er grote verschillen zijn tussen zowel landen als gebruikerstypen.

In de vergelijking worden de elektriciteitsprijzen in Duitsland, België, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland vergeleken voor zes verschillende typen gebruikersgroepen: huishoudens, kleine mkb-ers (bijvoorbeeld een buurtwinkel), grote mkb-ers (bouwmarkt), industriële verbruikers (papierfabriek), kleine grootverbruikers (producent elektronische chips) en grote grootverbruikers (staalproducent).

Prijsvergelijking elektriciteit
Het onderzoek Prijsvergelijking elektriciteit werd op 6 november aan de Tweede Kamer aangeboden. Het is een uitbreiding van een eerder onderzoek dat alleen een vergelijking tussen Nederland en Duitsland betrof.

De prijzen lopen zeer uiteen zowel tussen de verschillende landen als tussen de zes typen verbruikers. Dit komt doordat de elementen waaruit de prijs is opgebouwd per categorie sterk verschillen. De prijzen zijn opgebouwd uit: commodity prijs, verkoop- en netwerkkosten, belastingen en heffingen en BTW.

De variatie in de commodity prijs is met name afhankelijk van de verhouding in de productiemix: fossiel gestookt, nucleaire energie en hernieuwbare bronnen. De netwerkkosten hangen onder meer samen met de geografie van het land.

Elektriciteitsprijs voor huishoudens per land
Elektriciteitsprijs_kleinverbruiker+L
Klik om te vergroten.
Bron: Prijsvergelijking elektriciteit (PDF)

Elektriciteitsprijs voor grote grootverbruikers per land
Elektriciteitsprijs_grootverbruiker+L
Klik om te vergroten.
Bron: Prijsvergelijking elektriciteit (PDF)

Prijs variatie per gebruikerstype
De hoogte van de elektriciteitsprijs verschilt sterk per gebruikerstype. Duitse huishoudens bijvoorbeeld, betalen met 27,6 cent per kWh de hoogste prijs, onder meer vanwege de subsidie voor duurzame elektriciteit die via de energierekening betaald wordt. Kleine en grote grootverbruikers betalen in het land juist een relatief laag bedrag omdat ze nauwelijks energiebelasting en netwerkkosten betalen en zo optimaal profiteren van de lage groothandelsprijzen.
Elektriciteitsprijs_type_land
Bron: Prijsvergelijking elektriciteit (PDF).

Integratie van de regionale elektriciteitsmarkt
In de begeleidende brief aan de Kamer schrijft EZ dat “Het prijsvergelijkingsonderzoek bevestigt dat de verschillen in elektriciteitsprijs voor grote grootverbruikers primair verklaard worden door het verschil in de groothandelsprijs van elektriciteit in de onderzochte landen.” De beste methode om die prijzen dichter bij elkaar te brengen is verdere integratie van de regionale markt. Het ministerie zegt zich in te zetten om dit te bevorderen. Netbeheerder TenneT is bezig met het uitbreiden van de grensoverschrijdende transportcapaciteit. Daarbij wordt er gewerkt aan het harmoniseren van de nettarieven. Echter, de mogelijkheden om dit te realiseren zijn beperkt omdat landen volgens de Europese richtlijnen zelf mogen bepalen welke kosten in de tarieven worden opgenomen.

Leveringszekerheid
Tenslotte meldt EZ aan de Kamer dat de leveringszekerheid in Nederland voldoende gewaarborgd is. “In 2014 staat er in totaal voor 28,7 GW aan opgesteld productievermogen in Nederland. Dit vermogen bestaat voor 25,3 GW uit thermisch (met name gas- en kolengestookt vermogen) en voor 3,4 GW uit stromingsbronnen (wind en zon PV). Hiermee kent Nederland een overschot van ‘firm’ productievermogen van circa 3,3 GW” (firm productievermogen: productievermogen dat 100% beschikbaar is, rekening houdend met storingen en revisies). Uit recent onderzoek van TenneT blijkt dat er tot tenminste 2021 een overschot aan firm productievermogen.

Bronnen: Brief aan de Kamer, onderzoek Prijsvergelijking elektriciteit.
Beeld: gva.be