‘Broddelwerk’ ECN en PBL vormt bruikbare verlanglijst

‘Broddelwerk’ ECN en PBL vormt bruikbare verlanglijst

Vorige week kwamen ECN en PBL met de ‘Quickscan emissiereductie 2020’, in de media afgeschoten als ‘broddelwerk’. Zelfs de opdrachtgevende minister haastte zich afstand te nemen. Toch vormt de scan een prima bruikbare verlanglijst.

Opinie – De Telegraaf sprong als een van de eersten op de commotie die zou zijn ontstaan op het Ministerie van Infrastructuur, vanwege de vorige week verschenen rapportage van ECN en PBL. Het rapport, met de titel ‘Quick scan mogelijke aanvullende maatregelen emissiereductie 2020 ten behoeve van Urgenda klimaatzaak’, zou gebaseerd zijn op achterhaalde cijfers. Ambtenaren noemen het ‘een haastklus’ en ‘broddelwerk’, zo schrijft De Telegraaf.

Shoot the messenger

De Telegraaf citeert handenwrijvend een ambtenaar: ‘Het is geen coherent onderzoek. ECN en PBL hebben wat laatjes opengetrokken met verouderde input.’ De ambtenaar vermoedt dat het rapport snel in een la zal verdwijnen. Staatssecretaris Mansveld van Milieu laat haastig weten: ‘We nemen kennis van deze suggestie die is aangedragen door PBL en ECN. Ze zeggen zelf dat ze een heleboel dingen buiten beschouwing hebben gelaten. Het steunt het kabinet in de gedachte dat er naar de CO2-reductie nader onderzoek moet worden gedaan.’

Quickscan is prima verlanglijst

Mansveld toont in de reactie weinig ruggengraat en de roep voor meer onderzoek is de typische politieke dooddoener in de door Urgenda aangezwengelde klimaatdiscussie. Het was beter geweest de inleiding op het rapport te lezen, op het voorblad afgedrukt nota bene, waarin de samenstellers schrijven: ‘Deze quickscan omvat geen nieuw onderzoek, maar is gebaseerd op direct voorhanden kennis van ECN- en PBL deskundigen.’

Dit wordt ook uitgelegd door Pieter Boot, hoofd Klimaat: ‘Het is een quickscan, niet meer dan dat. Dat staat er ook op. De marges die we noemen zijn wel degelijk accuraat.’ In die zin vormt het rapport en de daarin opgenomen lijst van mogelijke maatregelen een prima verlanglijst voor snel in te voeren beleid.

ECN en PBL hebben gepoogd te becijferen welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de in de klimaatzaak afgedwongen doelstelling van 25% reductie van binnenlandse broeikasgassen te realiseren. Staand beleid is onvoldoende en komt hopelijk uit op 18%. Dan is een extra reductie van 16 megaton benodigd. Hieronder de samenvatting van het verlanglijstje.

1. ‘Sluit alle kolencentrales’

Het rapport noemt emissiebeperking bij kolencentrales door bijstook van biomassa, afvang en opslag van CO2, en vervanging door gascentrales als eerste optie, samen goed voor 5 Mton (CO2-equivalenten). In juni liet Delta-topman Arnoud Kamerbeek al weten voorstander te zijn van het volledig sluiten van álle kolengestookte centrales, goed voor 24% reductie in 2020. Sluiting van een deel van de centrales was al voorzien in het Energieakkoord, maar dat besluit werd later teruggedraaid door Minister Kamp. Je kunt ECN en PBL dus moeilijk verwijten met onzin te komen.

2. Kilometerheffing

Een tweede grote slag heeft volgens ECN en PBL te maken met kilometerbeprijzing en het aanpassen van de maximumsnelheid. Het ‘K-woord’ is samen met het VVD-troetelkindje van de maximumsnelheid de belangrijkste reden voor alle commotie rond het rapport. Toch is de potentiële reductie van CO2 in de transportsector volgens het rapport het grootste: maar liefst 6 Mton zou hier te besparen zijn. Die omvang is op zich al voldoende reden om verder te kijken.

3. Industrie aan zet

De derde grote klap die gemaakt kan worden, betreft de industrie: verantwoordelijk voor bijna de helft van het nationale energieverbruik, zo schreef FME vorige week nog op deze site. Het rapport becijfert een reductie van 2 Mton en dat lijkt niet veel. Alleen al door stimulering van energiebesparing, te financieren uit een revolverend fonds, zo stelt het rapport voor, kan (al) 1 Mton reductie bereikt worden. Energiebesparing in de industrie is business, vanwege de samenhangende kostenbesparingen op energie-inkoop.

4. Energie-efficiëntie gebouwde omgeving

Nog 2 Mton is te halen uit een verbeterde energie-efficiëntie in gebouwen van handel, diensten en overheid en de bestaande woningvoorraad. Het verbeteren van de energieprestatie in gebouwen is óók business, en als de overheid de juiste randvoorwaarden zou inrichten, zou de markt tot veel grotere resultaten in staat zijn. Zo veel zegt ook CFP voorman Bram Adema op EnergieVastgoed.

5. Landbouw mag ook bijdrage leveren

Methaanreductie in de landbouw door mestvergisting is een mes dat aan twee kanten snijdt. De productie van biogas in Nederland blijft achter en door grootschalig in te zetten op mestvergisting is daar een inhaalslag mogelijk. De bijdrage in de reductie van broeikasgassen becijfert ECN/PBL op 1 Mton.

Waarschuwing aan beleidsmakers

In plaats van de quickscan af te schieten, mogen beleidsmakers zich achter de oren krabben. Het rapport zegt: ‘Er zijn in principe genoeg technische maatregelen beschikbaar voor een extra reductie. Om uiteenlopende redenen is het echter een enorme uitdaging om de benodigde 15 Mton daadwerkelijk te realiseren. Met name de korte termijn tot 2020 maakt het lastig: snelle reductie vereist maximale vaart in de besluitvorming en effectieve invoering van het extra beleid.’

Om dat nog wat scherper neer te zetten, schrijft het rapport in de inleiding: ‘We hebben ook een ruwe schatting gemaakt van wat nog praktisch mogelijk is als over de hele linie een jaar vertraging in de besluitvorming optreedt. Onze schatting komt bij een dergelijke vertraging uit op ongeveer 13 Mton CO2-eq. In dat geval is de vereiste emissiereductie niet meer haalbaar. Om de 25% reductie te halen, is het dus noodzaak niet te wachten met extra maatregelen.’

 

Beeld co2-uitstoot: Facemepls