TNO: Markt moet ruimte krijgen voor praktijkexperimenten

TNO: Markt moet ruimte krijgen voor praktijkexperimenten

Met het rapport ‘Naar een toekomstbestendig energiesysteem – flexibiliteit met waarde’ breekt TNO een lans voor praktijkexperimenten. ‘De overheid moet aan innovatie de ruimte laten’, schrijft TNO in de samenvatting.

Persbericht – Alleen door flexibiliteit een prominentere rol te geven in ons energiesysteem, kan dat duurzamer en toekomstbestendiger worden. De innovaties die hiervoor nodig zijn, bijvoorbeeld voor opslag van energie, komen in de huidige energiemarkt niet tot ontwikkeling. Dit vormt een bedreiging voor de betrouwbaarheid en betaalbaarheid van de voorziening. Partijen die met praktijkexperimenten willen bijdragen aan de ontwikkeling van nuttige flexibiliteit, moeten ruime gelegenheid krijgen. Dit meldt TNO in een persbericht, naar aanleiding van de publicatie van het rapport, gisteren.

Aandeel renewables stijgt

Grootschalige praktijkexperimenten in de elektriciteitsvoorziening zijn hard nodig om op betrouwbare wijze en tegen aanvaardbare kosten de overgang te maken naar een duurzaam systeem. Netbeheerders, stroomproducenten, zakelijke energiegebruikers en consumenten kunnen hierin, al dan niet gezamenlijk, oplossingen ontwikkelen voor het verwerken van de plotselinge schommelingen in vraag en aanbod, die het gevolg zijn van de verduurzaming.

Het aandeel duurzame elektriciteit in 2030 bedraagt volgens een aantal scenario’s 49-53%, meer dan vier keer het huidige percentage. Sommige scenario’s gaan zelfs van een hoger percentage uit. Een groot deel hiervan betreft productie uit zon en wind. Daarnaast neemt de vraag toe, bijvoorbeeld vanwege elektrische auto’s en warmtepompen. Door deze ontwikkelingen ontstaan er steeds meer plotselinge tekorten en overschotten. Ons huidige systeem is er nog niet op ingericht om deze te verwerken. In extreme gevallen kunnen hierdoor black-outs ontstaan, waarbij de stroomvoorziening uitvalt.

Nieuwe eisen aan de energiemarkt

De energiemarkt moet nu al veranderen om innovatieve bronnen van flexibiliteit tot ontwikkeling te laten komen. Dat zorgt voor een geleidelijke en zekere overgang naar een nieuw systeem. Flexibiliteit krijgt dan een economische waarde in een energiemarkt waarin elektriciteitstarieven variabel zijn, waar alle partijen onder gelijke voorwaarden toegang tot de markt hebben en waar prijsvorming transparant is en externe kosten worden verdisconteerd in de prijs. Zo moeten bijvoorbeeld middelgrote en kleine marktpartijen flexibel vermogen aan kunnen bieden of kopen op het moment dat dit nodig en rendabel is. Daarnaast willen mensen en bedrijven ‘zekerheid’ met betrekking tot levering, beschikbaarheid en betaalbaarheid. In de huidige markt blijven belangrijke kansen voor flexibilisering van vraag en aanbod onderbenut.

Praktijkexperimenten

Een blauwdruk voor de toekomst is niet te geven. Praktijkexperimenten zijn nodig om innovatieve ondernemers en de energieke samenleving de ruimte te bieden nieuwe oplossing te realiseren. Partijen die met praktijkexperimenten willen bijdragen aan de ontwikkeling van nuttige flexibiliteit in het energiesysteem, moeten daarvoor ruime gelegenheid krijgen. Bijvoorbeeld met opslag, met variabele tarieven voor netwerken of in wijken, die bewoners min of meer energieneutraal willen maken met warmtepompen, elektrisch vervoer, zonnepanelen, opslag en vraagsturing. Belangrijk is dat de overheid deze praktijkexperimenten mogelijk maakt en ervoor zorgt dat regelgeving en marktordening innovatieve producten en diensten de ruimte laten.

Bekijk het artikel op de website van TNO.

(Foto Alliander: slimme wijk Heerhugowaard)