Freerk ‘Rockstart’ Bisschop: start-ups en corporates zijn compleet andere werelden

Freerk ‘Rockstart’ Bisschop: start-ups en corporates zijn compleet andere werelden

Wat kunnen de gevestigde ondernemingen, de large corporates, leren van start-ups, als het om innovatie gaat? ‘Start-ups zijn flexibel en kunnen risico’s nemen.’ Een interview met Freerk Bisschop van Rockstart, in gesprek met Sawan Bruins van Magnus Red.

In het Amsterdamse grachtenpand van Rockstart worden veelbelovende startups klaargestoomd om geld op te halen bij investeerders. We spreken Freerk Bisschop, programmadirecteur van het Smart Energy Accelerator Program in de kantine vol met mannen met baarden en vrouwen met hippe knotjes. Wat kunnen gevestigde energiebedrijven leren van de startups? Of moeten zij alleen de portemonnee trekken als investeerder?

Wat voor startups zitten in het Smart Energy Accelerator Program?
‘Het zijn tien veelbelovende startups die slimme technologie bieden op het gebied van Internet of Energy. Zo biedt Newatt (waar Sawan Bruins mentor van is, red.) supermarkten en retailers in Latijns Amerika realtime inzicht in energieverbruik van onder meer koelinstallaties. Een ander voorbeeld is het Italiaanse Geolumen: dat biedt een draadloos fijnmazig netwerk van slimme verlichting waarmee energie bespaard kan worden.’

Veel buitenlandse startups, waar zijn de Nederlandse startups?
‘Dat is deels toeval; we hebben veel internationale contacten. We hebben ook heel gericht voor Internet of Things gekozen, wat het aanbod al beperkt. Bovendien zijn er voor Nederlandse startups in de energie al veel andere programma’s: YesDelft!, Climate-KIC, Startupbootcamp. Zij kijken naar hun eigen timing en kiezen het programma dat het eerst van start gaat.’

Wat maakt een startup nou veelbelovend?
‘Ons voornaamste selectiecriterium is het team zelf. We zoeken geen eenzame uitvinders, maar een goed team met complementaire kwaliteiten en minstens een redelijk goed idee. Liever een goed team met een redelijk goed idee dan andersom, want aan een idee kun je nog schaven.’

Wie komen op die startups af?
‘Dat zijn informal investors (mensen die op persoonlijke titel investeren, red.), venture capital, banken, maar ook grote energiebedrijven zoals Eneco en Alliander. Een aantal van hen heeft een vehikel om in startups te kunnen investeren.’

Waarom innoveren de grote energiebedrijven niet in huis?
‘Large corporates zijn gestoeld op betrouwbaarheid en efficiëntie. In de energiesector is dat zelfs core business, want iedereen vindt het erg belangrijk dat er altijd elektriciteit is. Flexibiliteit en risico’s nemen zijn dus niet bepaald hun sterke punten. Startups zijn daar veel beter in.’

Wat is je advies voor grote organisaties die willen innoveren?
‘Zet een investeringsprogramma op. Dat hoeft niet perse een investeringsfonds te zijn, je kunt ook investeren in de vorm van pilots. Maak er in elk geval een apart organisatieonderdeel van, want startups en corporates zijn compleet andere werelden.’

Waarom moet je ze gescheiden houden?
‘Het gevaar is dat de grote organisatie de startup wil gaan controleren, wat contraproductief werkt. Een startup, daarentegen, probeert te overleven en wil toegang tot de markt via de klantenbase van zo’n organisatie. Juist die klanten zijn de grootste asset van de corporates. Zij zijn daar terecht zuinig op. Wij proberen in het programma wederzijds respect te creëren, zodat een corporate weet dat een startup geen kleine corporate is en andersom.’

Wat doet Rockstart precies?
‘Wij nodigen large corporates tijdens het programma uit om hier te kijken. Zo zien zij welke startups er zijn, waar de markt naartoe beweegt. Zij leveren ook mentoren aan de startups. Bovendien gaan wij met onze startups ook op bezoek bij de corporates om hun ideeën te toetsen en relaties te leggen. En natuurlijk treden de grote bedrijven ook wel op als investeerder aan het einde van het programma.’

Niks transformatie van de huidige business?
‘Laatst vertelde iemand van een corporate dat ze van mammoettanker speedboot moesten gaan worden. Dat lijkt me gevaarlijk met zo’n grote boot! Er moet wel rustig doorgewerkt kunnen worden in de running business. Ik zie een corporate veel meer als een slagschip dat je moet flankeren met kleinere schepen. Dan heb je pas een oorlogsvloot.’

Maar zijn zij snel genoeg als groot slagschip?
‘Natuurlijk, dat risico bestaat. Iedereen vreest voor de Uber van de energie: een nieuw bedrijf met een nieuwe technologie en een nieuw business model. Daarom moet je nu investeren in die flankerende bootjes.’

Wat verwacht je van de toekomst voor de energiesector?
‘Ik denk dat het lokaal opwekken van energie een grote vlucht neemt. Als veel van de energiebehoefte op woning- of wijkniveau via wind- en zonne-energie wordt voorzien, dan zal de traditionele centrale opwekking en distributie alleen nog als back-up fungeren bij fluctuaties. Dat raakt de grote energiebedrijven in hun kern. Je ziet niet voor niets een bedrijf als RWE splitsen in het oude fossiele opwekkingsbedrijf een nieuw dienstverlenend bedrijf.’

Wat maakt werken met startups eigenlijk zo leuk?
‘Het is inspirerend om met zoveel intrinsiek gemotiveerde, gedreven mensen te werken. En om elke dag bezig te zijn met vernieuwing, dat houdt je zelf ook jong.’

Over Freerk Bisschop

Na zijn studie Technische Natuurkunde, promoveerde Freerk Bisschop op het gebied van zonnecellen. In de jaren negentig leidde hij voor het toenmalige Amsterdamse Energiebdrijf verschillende innovatie- en milieuprojecten. Toen de energiemarkt geliberaliseerd werd, startte Freerk zijn eigen groene energiebedrijf Echte Energie. Hij verkocht het en startte als adviseur (en later CEO) bij milieu-adviesbureau Ecofys en spin-off Econcern. Freerk zag Econcern razendsnel internationaal groeien, maar ook ineenstorten tijdens de kredietcrisis. Na Ecofys in 2011 te hebben ondergebracht bij Eneco, investeerde hij als informal investor in verschillende startups. Sinds 2015 is Freerk programmadirecteur van het Smart Energy Accelerator Program van Rockstart.

Over Rockstart Accelerator

Freerk bisschopRockstart biedt veelbelovende startups een programma aan om klaar te stomen tot een ‘investeerbaar’ bedrijf. De startups volgen trainingen op het gebied van teamontwikkeling, IT productontwikkeling, financiering en Lean Startups. Alle startups krijgen een werkplek in Rockstart’s Amsterdamse grachtenpand. Rockstart biedt hen toegang tot een netwerk van mentoren, consultants, experts, ondernemers en ondernemingen en – natuurlijk – investeerders. De startups werken gedurende 180 dagen toe naar ‘Demo Day’, de dag waarop zij hun bedrijf presenteren aan potentiele investeerders. In ruil voor dit alles ontvangt Rockstart 8% van de aandelen van de startup. Er zijn verschillende Accelerator Programs met elk een thema: Digital Health, Web & Mobile en Smart Energy.

Over de auteur

Sawan_Bruins_Magnus_RedSawan Bruins is werkzaam voor Magnus Red, organisatieadviesbureau voor complexe en omvangrijke adviesprojecten en veranderingstrajecten. Sawan Bruins is managing consultant bij Magnus Red en werkt als IT programma manager aan de integratie van de Europese elektriciteitsmarkten. Hij is ook mentor van een startups binnen het Rockstart Smart Energy Accelerator Programma.