Open brief aan Marjan Minnesma, Urgenda, over de salderingsregeling

Open brief aan Marjan Minnesma, Urgenda, over de salderingsregeling
EXPERTBIJDRAGE

Er is opnieuw ophef ontstaan over de salderingsregeling. In een open brief aan Marjan Minnesma, Urgenda, spreekt Peter Desmet, CEO Solarclarity Group BV, uit wat hij van de ontwikkelingen op salderingsgebied vindt.

Beste Marjan,

Vorige week schreef jij een brief aan Minister Wiebes die er voor pleitte om de salderingsregeling tot 2023 te behouden in haar huidige vorm. Een begrijpelijk pleidooi, want eerder had immers zijn voorganger Kamp de toezegging gedaan om deze regeling tot die tijd onveranderd te houden. Toch was er ook een weerwoord vanuit de zonnestroom sector. Veel installateurs, mensen die voor hun dagelijks brood afhankelijk zijn van deze regeling, vonden dat de oproep onnodig ophef veroorzaakte.

Ik was een van die mensen. Ook ik verdien mijn dagelijks brood met de verkoop van zonnepanelen en net als voor jou is het idealisme dat me hierin drijft. Omdat ik van mening ben dat mijn idealisme net zo valide is als de jouwe, en omdat ik in de kritieken wordt aangehaald en in jouw repliek wordt beschreven, wil ik je graag mijn standpunt toelichten.

Laat ik vooropstellen: ik ben een fan van de salderingsregeling. Dat was ik al in 2011. Het jaar van jouw actie WijWillenZon. De actie die met een dikke wijsvinger naar de installatiesector wees dat wij allemaal veel te veel geld aan zonnepanelen wilden verdienen, waardoor deze veel te duur waren. De actie die de zonnestroomsector een jaar lang de kans ontnam om de consument duidelijk te maken dat de salderingsregeling beter was dan de SDE-regeling die in 2010 voor consumenten was afgeschaft. Ik heb je toen nog gevraagd niet alleen te pronken met je actieprijs, maar vooral ook de salderingsregeling te promoten. Je hebt mijn oproep gelezen, maar je vond het nooit de moeite te reageren. Je vond de salderingsregeling klaarblijkelijk niet interessant genoeg.

Verdubbelde besparing

In 2012 was het GroenLinks die ook niet in de salderingsregeling geloofde, en de fameuze stop-en-go investeringssubsidie in het ‘Kunduz-regeerakkoord’ fietste. Ook die storm moesten we als sector eerst doorstaan, voordat we eindelijk in 2014 niks anders meer hadden dan de salderingsregeling. Geen WijWillenZon, geen GoedbedoeldeGroenlinksSubsidie, gewoon salderen. De markt plaatste in die jaren ’14 tot ’17 het dubbele van de drie voorgaande jaren. En ja, we bespaarden dus ook twee keer zoveel CO2.

Toch waren er ook in die jaren wel wolkjes aan de lucht. In 2015 gaf toenmalig Minister Kamp aan de salderingsregeling in 2017 te willen evalueren, om deze in 2020 af te schaffen of aan te passen. De markt hield zijn adem in… zou de consument stoppen met kopen? Dat deed ie niet. Ook al wist ie dat er wat kon gaan veranderen. In 2016 verschoof de energiebelasting voor het eerst van elektriciteit naar gas. Direct werd ik gebeld door verontruste collega’s, ‘de salderingsregeling wordt uitgehold’. Maar de consument bleef kopen. Tenslotte kwam dit najaar het grootste nieuws: in 2020 wordt de salderingsregeling vervangen.

Maar wat schetste mijn verbazing? Er gebeurde niks. De markt bleef kopen. Als een malle. Mijn bedrijf wordt in jouw artikel omschreven als een bedrijf dat zich met name op grote SDE+ installaties richt. Dat is niet correct. Wij richten ons zowel op de salderingsmarkt als op de SDE-markt. Net als in de rest van de markt is het salderingsdeel nog altijd het grootste. Als de salderingsmarkt in de rem vliegt ben ik, met bijna duizend Nederlandse installateurs als klant, de eerste die het voelt. Direct en ongenadig. Maar er gebeurde niks. Er gebeurde pas wat toen jouw oproep in het nieuws verscheen. Om 8:00 kreeg ik het eerste telefoontje, de eerste bezorgde installateur.

Salderen vervangen of afschaffen?

De berichtgeving rondom jouw brief gaat immers over het opheffen van salderen in 2020, dat de markt daardoor onzeker wordt en investeringsbeslissingen uitstelt. Dat is stemmingmakerij Marjan, want het is maar de helft van de waarheid. De volledigheid is dat salderen wordt vervangen en niet domweg afgeschaft.

De werkelijkheid is dat de toekomst voor salderen al sinds 2015 onzeker is, of ie nu aangepast wordt in 2020 of in 2023. De werkelijkheid is dat die woningcorporaties die je nu aanhaalt, die 15 tot 20 jaar zekerheid ‘nodig’ hebben, die langdurige zekerheid nu ook niet hebben. Want of ik nu links of rechts reken, 2017 plus 15 is 2032 en niet 2023. De werkelijkheid is ook dat de verschuiving van energiebelasting van elektra naar gas de salderingsregeling al uitholt en verder zal gaan uithollen. De werkelijkheid is dan ook dat iedereen die claimt dat de salderingsregeling langjarige zekerheid biedt, zichzelf en zijn klant een rad voor ogen draait. Twintig of drieëntwintig, hij gaat veranderen en als dat gebeurt, dient de markt zo snel mogelijk te weten hoe.

Beter dan vragen om uitstel tot 2023, en dus ook nog langer onzekerheid en discussie, is het om zo snel mogelijk duidelijkheid te hebben. Iets dat Wiebes ook heeft toegezegd te geven. Het is ook een ethische keuze denk ik: maak je de consumenten, verhuurders en investeerders wijs dat ze nog 20 jaar mogen salderen, of vertel je ze de waarheid? Complexer misschien, soberder wellicht, maar wel de waarheid.

Bovendien ben ik überhaupt niet zo bang voor deze verandering, maar misschien ben ik wel progressiever dan jij. De salderingsregeling paste prima in de tijd dat ie (per ongeluk) is ontstaan en past nog steeds goed. Ik had al gezegd: ik ben een fan en ik eet ervan. Maar ik streef ook naar zoveel mogelijk zonnepanelen op daken, en dan weet ik dat we technische obstakels zullen moeten wegnemen waar de huidige salderingsregeling niet voor ontworpen is. Ik weet ook dat de technologie inmiddels mogelijkheden biedt voor bijvoorbeeld de energiecoöperaties en woningcorporaties die jij zegt voor te staan, die energie echt democratisch maken. Dat weten zij ook, ze zitten immers aan de dezelfde ontwerptafel als ik.

Mainstream

Dat brengt me op mijn laatste punt. Duurzaamheid is niet meer wat het geweest is. Toen jij en ik begonnen, waren we roepende in de woestijn. Gekke groene Henkies. Inmiddels zien we de wereld razendsnel veranderen. Naast de ophef over jouw brief, stonden vorige week de kranten ook vol over de eerste windparken zonder subsidie en de aankondiging van het Franse EDF – de kernenergie specialist bij uitstek – dat ze in Frankrijk voor 25 miljard euro (!) aan zonneparken gaan bouwen. Bovendien sloten vorige week twee Nederlandse zonnepaneel verhuurbedrijven financieringen van miljoenen euro’s voor hun installaties bij particulieren (eigenaars én huurders).

Duurzame energie, en al helemaal zonne-energie, is sneller mainstream aan het worden dan jij ‘salderen’ kunt zeggen. Het spijt me dan voor die woningcorporaties die alleen willen verduurzamen als ze 20 jaar investeringszekerheid krijgen (nooit dus). Het spijt me dan voor die energiecoöperaties wiens letterlijke klacht (op Twitter) over de salderingssituatie is: ‘weet je wel hoeveel gezeur dit gaat opleveren?’. Als jullie het niet erg vinden gaan wij verder. Er zijn inmiddels 10.000 werknemers in Nederland iedere dag bezig om die CO2-besparende panelen op de daken te slingeren. Weer of geen weer. Deze mensen willen gewoon zo snel mogelijk duidelijkheid voor zichzelf en voor hun klanten. Die hebben geen Grote Groene Roerganger meer nodig.

Peter Desmet, CEO Solarclarity Group BV, al sinds 2014 nauw betrokken bij de evoluties van het salderingssysteem.