De VS is van plan om op Chinese zonnepanelen een importtarief van 31 tot 250 procent te heffen, afhankelijk van de fabrikant. Experts verwachten dat door de maatregelen de prijzen van zonnepanelen in de VS flink gaan stijgen en dat de groei van de Amerikaanse zonne-energiesector verder gaat stokken.

VS vs. China

De voorlopige maatregel, die eind dit jaar nog definitief bekrachtigd moeten worden door het Amerikaanse ministerie van Economische Zaken, moet de positie van Amerikaanse fabrikanten versterken in een markt die wordt gedomineerd naar Chinese fabrikanten. Ruim zestig procent van de productie is in Chinese handen. Het steekt de Amerikanen dat de Chinezen onder de kostprijs hun zonnepanelen op de markt dumpen, mogelijk gemaakt door staatssteun van de Chinese machthebbers. Zo zou er alleen al in 2010 33 miljard dollar (26 miljard euro) aan subsidie zijn verstrekt aan de zonne-energiesector in China.

Verdeeldheid

De Amerikaanse markt reageert verdeeld op het plan. Het ene kamp verwijt de Chinezen dat spotprijzen Amerikaanse bedrijven het bankroet in jagen. Het andere kamp zegt juist dat alle consumenten kunnen meeprofiteren van de lagere prijzen. Marktinsiders wijzen erop dat de prijzen van zonnepanelen in de VS (fors) gaan toenemen. Analist Shyam Mehta van GTM Research in Boston verwacht dat Chinese fabrikanten hun heil buiten de VS gaan zoeken. Een stijgende prijs heeft een negatief effect op de vraag naar zonnepanelen in de VS. Jigar Shah van de ‘Coalition for Affordable Solar Energy’ onderschrijft deze analyse. Shah: “Juist op het moment dat zonnestroom competitief wordt met fossiele energiebronnen, wordt deze maatregel ingevoerd. Het ondermijnt de potentie van de Amerikaanse zonne-energiesector”.

Rapport Bloomberg New Energy Finance

Bloomberg New Energy Finance verwacht dat als de importheffingen worden doorgevoerd, de prijs van Chinese zonnepanelen met 1,11 dollar per watt gaat toenemen. Daarmee komt een Chinees panel gemiddeld 17 procent hoger uit dan een niet-Chinees panel, zegt Bloomberg. In bijgaand rapport gaat Bloomberg New Energy Finance in wat de gevolgen van de drastische prijsdalingen voor de PV sector zijn.

BNEF Re Considering the Economics of Photo Voltaic Power

Bron: Bloomberg / USA Today

De BTW op een compleet zonnestroomsysteem gaat van 19 naar 6 procent. De verlaging gaat in per 1 juli 2012. Dit blijkt uit het gelekte Lente-Akkoord, meldt de website Greenem.

Compleet zonnestroomsysteem

Het lage tarief is van toepassing op zowel de technische onderdelen (zonnepanelen, omvormer, bevestigingsmaterialen) als de installatie en manuren. Het is nog onduidelijk of de maatregel van toepassing is op zonneboilers. Het verschil tussen het hoge en lage BTW-tarief wordt via een subsidieregeling uitgevoerd.

Besparing

De nieuwe maatregel zal met open armen door de installatiesector en zonnestroombranche worden ontvangen. De BTW-verlaging leidt tot hoogstwaarschijnlijk tot een toenemende vraag naar zonnestroomsystemen. Bij een totaalbedrag van grofweg tussen de drie – en vierduizend euro (bij een set van zes zonnepanelen inclusief omvormer, exclusief installatie) leidt de maatregelen tot een besparing van tussen de 390 euro en 520 euro. Omgerekend krijgt de consument hiermee de zesde zonnepaneel bijna gratis.

Doorrekening CPB

Vanaf 1 juni, over twee weken, worden alle details van het Lente-Akkoord bekend. Het Lente-Akkoord wordt doorgerekend door het Centraal Plan Bureau (CPB). De lage BTW wordt al toegepast in België en het Verenigd Koninkrijk.

New Energy TV

Op de website New Energy TV gaat IBC Solar directeur Peter Meijers in op het beleid van het Lente-Akkoord en de invloed ervan op de zonne-energiebranche.

Bron: Greenem / New Energy TV

Vijf grootschalige smartgrid demonstratieprojecten staan op de rol in Nederland. Dit staat in een nieuwe samenwerkingsovereenkomst van 26 partners van het Smart Energy Collective. De projecten worden gerealiseerd op de luchthaven Schiphol, in enkele kantoren van ABB en Siemens, en in drie woonwijken: in Gorinchem, Heerhugowaard en Goes. Intelligente energiesystemen (‘smart grids’) zijn een belangrijk fundament om een duurzame energievoorziening te realiseren.

Partners Smart Energy Collective

Smart Energy Collective is een brancheoverstijgend initiatief in Europa om slimme netten te ontwikkelen. De deelnemende partners van dit collectief zijn (in alfabetische volgorde): ABB, Alliander, APX Endex, BAM, DELTA, DNV KEMA Energy & Sustainability, Efficient Home Energy, Eaton, Eneco, Enexis, Essent, GEN, Gemalto, Heijmans, IBM, ICT Automatisering, Imtech, KPN, Nedap, NXP Semiconductors, Philips, Priva, Siemens, Smart Dutch, Stedin en TenneT.

Standaardisatie

Met de proeftuinen worden de slimme systemen getest in de praktijk. Dit is nodig om een standaardisatie van een slim net. Zo zijn er meer dan zesduizend relevante standaarden die een rol spelen bij de nieuwe technologieën. Er zijn werkgroepen ingesteld voor standaardisatie, marktmechanisme, services & business cases, slimme energiesystemen, privacy & security en ICT-infrastructuur.

Proeftuinen in verschillende sectoren

1. Industrie: Het demonstratieproject op luchthaven Schiphol (the GROUDS) richt zich op kleine en middelgrote industrieën. Het doel is om zowel lokale netwerkcongestie te voorkomen als om een lokale energiebalans in stand te houden door de inzet van lokale elektriciteitsopwekking met een of meerdere WKK’s (installaties voor warmte-krachtkoppeling).
2. Kantoren: In het demonstratieproject Kantoren wordt onderzocht hoe maximaal gebruik gemaakt kan worden van de flexibiliteit in de energievraag van deze kantoren door de inzet van energiemanagementsystemen en de introductie van commerciële energiediensten. De proeftuin zal bestaan uit enkele kantoren van Siemens en ABB, en mogelijk nog van andere partners uit het collectief.
3. Woonwijk ‘All Electric District’: Een volledig elektrische woonwijk levert een elektriciteitsmarktprofiel op doordat de complete energievraag elektrisch is en de lokale opwekking door middel van zonnepanelen plaatsvindt. Het opladen van elektrische voertuigen en ruimteverwarming via elektrische warmtepompen vergen flexibiliteit om de piekbelasting te verlagen. Elektriciteitsopslag, mogelijk nog aangevuld met lokale opwekking via biogas gestookte WKK ondersteunen de flexibiliteit en het netwerk die noodzakelijk zijn in dit demonstratieproject. De proeftuin wordt gerealiseerd in Gorinchem.
4. Woonwijk ‘Gas en elektriciteitsnetwerk’: Deze proeftuin, die gerealiseerd wordt in Heerhugowaard, richt zich op het potentieel van de bestaande bouw in Nederland waarbij gas- en elektriciteitstoepassingen met elkaar in concurrentie worden gebracht. Daarnaast wordt ook onderzocht op welke wijze het beste uit deze twee ‘werelden’ te realiseren is. Dit biedt veel mogelijkheden voor kostenefficiënte duurzame energieoplossingen met een groot marktpotentieel.
5. Woonwijk ‘District Heating Area’: Bij dit demonstratieproject in Goes is warmte en elektriciteit geïntegreerd. De mogelijkheden zullen worden onderzocht waaronder op comfort gebaseerde diensten geïntroduceerd kunnen worden. Door middel van intelligente warmte- en koudeopslagsystemen zal de gewenste flexibiliteit worden gerealiseerd en de slimme elektriciteits- en warmtemarkt worden geoptimaliseerd.

Bron: persbericht Smart Energy Collective

Deze week werd bekend dat Shell en Chevron een nieuwe deal hebben gesloten over het winnen van schaliegas in Oekraine. Beide bedrijven investeren in totaal 370 miljoen dollar in de twee projecten. Niettemin merken ze ook nu al op dat de ‘kosten’ kunnen gaan oplopen. Daarmee dekken de concerns zich nu al in, en erkennen ze de risico’s die er zijn op technologisch en maatschappelijk gebied, met alle economische gevolgen van dien.

Potentieel

Het winnen van schaliegas is ook geen sinecure, vooral vanuit technologisch oogpunt. Het is een nieuwe methode, die volgens experts technologisch nog niet helemaal is uitontwikkeld. Tegelijkertijd lonken voor de (‘corporate’) olie – en energieconcerns gouden kansen. CEO Peter Voser van Shell spreekt over een ‘revolutie in gasland’. Dat dit gas op diepe gronden een warm welkom vanuit het bedrijfsleven krijgt, is niet verrassend. Het is een nieuwe loot aan de energieboom, die economisch volledig uitgemolken kan worden.

Schaliegasvelden

Het Amerikaanse Energy Information Administration heeft wereldwijd de schalievelden in kaart gebracht (zie hieronder). Opvallend is dat er ook binnen Europa een groot potentieel in het verschiet ligt.

Omstreden methode

Ondanks de nieuwe economische mogelijkheden voor vooral grotere energiebedrijven die de investeringen kunnen dragen, is de winning van schaliegas niet onomstreden. Sterker nog, het zorgt voor verdeeldheid in Europa. Frankrijk heeft een drietal vergunningen ingetrokken. Sarkozy zag weliswaar de economische kansen, maar vond de risico’s te groot. Een van de tegenargumenten is dat de chemicaliën die gebruikt worden bij het boren of ‘kraken’ van het gesteente, schadelijk zijn voor het grondwater. Met alle gevolgen van dien voor het milieu en het drinkwater. Duitsland twijfelt, ook nadat de EU een kritisch rapport over de methode heeft opgesteld (zie bijlage). In Polen en Oekraïne lijkt er minder weerstand te zijn, want daar wordt de praktijk toegestaan. Zelfs in de VS, waar de praktijk veelvuldig is toegepast en waar Obama ook gouden kansen zag in de techniek, klinken nu tegengeluiden. Onder meer een onderzoek van de EPA (Environmental Protection Agency) heeft aangetoond dat er een verband bestaat tussen het winnen van schaliegas en besmetting van grond – en drinkwater. Overigens lijkt CEO Peter Voser van Shell ook de gevoeligheid te beseffen van van schaliegas. Voser ziet schaliegas als een ‘natuurlijke partner’ van wind – en zonne-energie. Een goed bedoelde, maar ook opmerkelijke uitspraak. De potentiele risico’s van het winnen van schaliegas lijken niet vergelijkbaar met de methoden om wind – en zonne-energie te genereren. De naam ‘natuurlijke partner’ lijkt toch voornamelijk een marketing term en bedoeld om eventuele commotie te verzachten.

Nederlandse positie

En Nederland? Nederland ‘onderzoekt’ de mogelijkheid van schaliegas. Na de zomer komt Economische Zaken met een rapport daarover naar buiten. Minister Verhagen moest – na protest van enkele Brabantse gemeenten en burger – en milieugroepen – zijn ambities op het gebied van schaliegas voorlopig inslikken. Het is nu de vraag of het Britse bedrijf Cuandrilla de vergunningen krijgt om in Nederland te gaan boren. Eerder wees een rechtbank de eerder verstrekte vergunningen af. De vraag is of het ministerie met een valide verhaal de maatschappelijke en politieke onrust die is ontstaan over deze praktijk kan weerspreken. Of dat het toch de kant kiest van landen als Frankrijk en waarschijnlijk ook Duitsland.

LinkedIN-discussie

Wat vindt u van schaliegas en wat zou het standpunt van de Nederlandse regering moeten zijn? Discussier mee op onze LinkedIN-groep van Energiebusiness.

Rapport EU over schaliegas

Impacts of Shalegas on Environment and Human Health Europe Gaz 1

Oliegiganten Shell en Chevron gaan twee schaliegasvelden ontwikkelen in Oekraïne. De twee velden moeten in 2020 tien procent van de totale gasproductie van het land gaan opleveren. De gezamenlijke investering bedraagt 370 miljoen dollar (286 miljoen euro). Volgens een verklaring kan dit bedrag nog wel oplopen.

Schaliegasvelden

De winning van gas uit rotsgesteente moet in 2018 starten. De totale hoeveelheid winbaar gas wordt geschat op zeven biljoen kubieke meter. Het veld in Oleske, in het Noordwesten van het land, is drie biljoen kubieke meter groot en het veld in Yuzivske, in het Oosten van Oekraïne, is vier biljoen kubieke meter groot. Chevron won de tender van het Oleske-veld van het Italiaanse energieconcern Eni. Shell won de tender voor het Yuzivske-veld van Exxon Mobil en TNK-BP.

Schaliegas-revolutie?

Shell ziet bij monde van CEO Peter Voser het winnen van schaliegas als een ‘revolutie’ binnen gasland en als een ‘natuurlijke partner van duurzame bronnen zoals wind  - en zonne-energie’. Ook Chevron omarmt deze nieuwe vorm van gaswinning en past deze toe in de VS.

Bron: ANP

Energie wordt vanaf juli duurder. Zowel Nuon (+ 8 procent), Eneco en Essent gaan hun gasprijzen verhogen. Een gemiddelde huishouden is per jaar 71 euro meer kwijt aan energie. Met de transportkosten en de energiebelasting komen de extra lasten op 115 euro.

Stroomprijs

De stroomprijs neemt niet toe bij Nuon en Eneco. Essent voert bij contracten met variabele prijzen een lichte tariefsverhoging door. De verhoging is niet van toepassing op klanten met een meerjarig contract.

115 euro verhoging

Voor een gemiddeld huishouden (1650 kuub gas / 3500 kWh stroom) stijgen de energieprijzen met in totaal 71 euro. Met de gestegen transportkosten van ongeveer dertig euro en de hogere energiebelasting van veertien euro, komen de extra kosten op 115 euro. De hogere BTW van 21 procent, vanaf 1 oktober, is daarom nog niet meegeteld.

Verklaringen

De toename van de gasprijs toe te schrijven aan de tariefstijging voor gas op de Europese handelsmarkten voor olie en gas. De prijs van de stroom is niet gestegen omdat er een overaanbod aan stroom is in West-Europa, omdat veel nieuwe elektriciteitscentrales zijn gebouwd.

Bron: ANP

De bestuursvoorzitter van energiebedrijf Eneco, Jeroen de Haas, roept politiek Den Haag op om op korte termijn de prijs van emissierechten te verhogen. Dit meldt Trouw op haar website.

Lage prijs CO2-uitstoot

Een doorn in het oog van De Haas is de ‘belachelijk’ lage prijs voor de CO2-uitstoot. Energieproducenten betalen in Nederland zeven euro per ton CO2. De Haas wil dat deze prijs opgehoogd wordt naar 15 of 20 per ton. De huidige, lage prijs heeft tot dat de meest vervuilende kolengestookte elektriciteitscentrales meer productie draaien dan minder vervuilende, nieuwe gascentrales. Gas is op dit moment veel duurder dan kolen. Het heeft ook tot gevolg dat de energiesector minder investeert in schone energie.

Instellen bodemprijs

De Haas hoopt dat de Lente-akkoord-partijen (VVD, CDA, Christenunie, D66 en Groen Links) een bodemprijs instellen voor emissierechten. Groen Links dringt al aan op extra belasting op steenkool voor elektriciteitsproductie. De Haas zegt dat dit niet voldoende is.

Oude centrales

Oude centrales die nu nog ‘profiteren’ van de lage CO2-prijzen zijn volgens De Haas:

• Amer-centrale van Essent
• Hemwegcentrale Amsterdam, Nuon
• Eon-centrale, Maasvlakte
• Delta, Borselle
• Electrabel, Gelderland

De Haas vreest zelf dat Nederland de doelstellingen voor het terugdringen van de CO2-emissies op de langere termijn niet haalt zolang de emissierechten laag blijven.

Koplopers

Eneco bezit zelf geen centrales op kolenstook. Eerder dit jaar werd een gasgestookte elektriciteitscentrale in Europoort geopend. Het bedrijf behoort samen met enkele grote bedrijven in Nederland (KPN, Coca-Cola, Nokia, Siemens, Volvo, Tetra Pak en Sony) tot de koplopers in het terugdringen van CO2. Deze concerns hebben tussen 1999 en 2011 een gezamenlijke CO2-reductie bereikt die gelijk staat aan ruim de helft van de jaarlijkse emissie van Nederland. Er is in 12 jaar 100 miljoen ton CO2 minder vrijgekomen.

Bron: Trouw

Energiebedrijf Delta en bouwer Strukton onderzoeken de mogelijkheid om een getijcentrale in de Brouwersdam te realiseren. De kosten van het project worden geraamd tussen de driehonderd en vijfhonderd miljoen euro.

Grevelingen-gebied

Het plan maakt onderdeel uit van een zogenaamde MIRT-verkenning (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) voor het Zeeuwse gebied Grevelingen. De energieopwekking werkt als volgt: via afsluitbare openingen stroomt met eb en vloed vers water het Grevelingenmeer in en uit. In de openingen worden turbines geplaatst voor de energieopwekking. Bij extreme omstandigheden kan via de openingen water van de Rijn en Maas worden weggepompt.

Testcentrum

Naast het onderzoek komt er een testcentrum voor onderzoek naar verschillende technieken. In het project participeren vijftien bedrijven en (overheids) instellingen. Eind 2010 werd al bekend dat Strukton een apart bedrijfsonderdeel inricht voor getijdenenergie.

Bron: PZC

Het bestaat, wint maken en toch verkocht worden. De winstgevende Nuon-dochters Nuon-Isolatie, installateur Feenstra, zakelijk dienstverlener Ebatech en Nuon-Beveiliging staan in de etalage. Reden van de verkoop is dat moederbedrijf Vattenfall aanvullende dienstverlening in geheel Europa volgens een partnerformule gaan aanbieden.

Continentale uitrol

Tweeduizend van de zesduizend banen binnen Nuon komen hiermee op de tocht te staan. De Telegraaf sprak met Erik Roddenhof, commercieel directeur bij NUON Nederland: “De diensten zijn winstgevend. Mede daarom past het in de strategie van het hoofdkantoor in Stockholm om de diensten over heel het continent uit te rollen. Het kost echter teveel om in elke markt, zoals Duitsland, Zweden, en Frankrijk, soortgelijke organisaties aan te kopen of op te zetten. Vandaar dat we gekozen hebben voor een partnerrelatie. Zie het als de franchise-supermarktondernemer, die wel voor een keten werkt”. Nuon zal een langetermijncontract met de verkochte dochter aangaan. Die krijgen wel de vrijheid met andere partijen zaken de doen.

Afstoot bedrijven

Vattenfall stootte eerder dit jaar Nuon België af aan het Italiaanse energiebedrijf ENI. Medio vorig jaar werd ook de Poolse divisie van Vattenfall verkocht. Ook werden er gasvelden van Nuon in de Noordzee verkocht aan het Britse Tulluw Oil. Eerder deze week werd de zonnecelfolieproducent Helianthos verkocht aan de Nederlandse durfinvesteerder Rombout Zwamborn. Tegenover de Telegraaf ontkent Roddenhof dat Vattenfall nieuw kapitaal nodig heeft als reden voor de verkopen.

Jaarverslag 2011

Bekijk hieronder het jaarverslag van NUON over 2011.
Nuon Jaarverslag 2011

Bron: Telegraaf / Nuon

Door ontwerp – en installatiefouten en een gebrekkige monitoring leveren zonnestroomsystemen gemiddeld 65 procent aan opbrengsten op, 35 procent minder dan mag worden verwacht. Dit blijkt uit een (kleinschalig) onderzoek van adviesbureau Local naar 35 PV-systemen van verschillende grootte. Het bureau voert elk kwartaal voor haar klanten met een zonnestroomsysteem een rendementsanalyse uit. Uit de analyse over 2011 kwamen zulke ‘schokkende resultaten’, dat het bureau besloot het onderzoek te publiceren. Energiebusiness spreekt met Paul Kengen, partner bij Local.

1. De voornaamste uitkomst is dat de gemiddelde opbrengst 65 procent is. Zagen jullie ook uitschieters verder naar beneden?
Kengen:  “Er zitten systemen tussen die volledig waren uitgevallen en er zijn systemen die prima functioneren. Op basis van het gemiddelde van 65 procent kun je stellen dat investeerders in deze systemen zeer lage opbrengsten hebben gehad. Ook in moderne systemen, geïnstalleerd in 2010 en 2011, kwamen we ontwerpfouten tegen. Sterker nog, bedrijven bieden nog steeds systemen aan met een bizar ontwerp. Grappig genoeg kreeg ik op basis van ons onderzoek een reactie van iemand die zei: ‘met ons systeem heb je deze problemen niet’. Vervolgens stuurde hij een foto en het was gênant om te zien hoe het ontworpen was”.

2. Wat voor ontwerpen zijn jullie tegengekomen?
Kengen: “Als een of meerdere zonnepanelen in de schaduw ligt, dan wordt de weerstand in de beschaduwde panelen zo groot, dat de hele rij waarin dat paneel zich bevindt uitvalt. Dat in relatie met zo veel mogelijk zonnepanelen, ook op plekken waar veel schaduw is, is een groot probleem. In sommige gevallen zijn ze op een gevaarlijke manier gemonteerd. Ze worden buiten de dakrand gelegd, waardoor er windvlagen onder kunnen komen en het systeem van het dak kunnen afwaaien. We hebben ook gezien dat sommige onderdelen onderste boven gemonteerd worden, waardoor er water is ingelopen. Terwijl je te maken hebt met elektriciteitsproducten”.

3. Ziet u verschillen tussen kleine en grotere installateurs?
Kengen: In algemene zin kun je zeggen dat de wat grotere partijen serieuzer met ontwerp en installatie omgaan. De meeste fouten zitten bij starters, die het wel een leuke business lijkt. Er zijn zoveel aanbieders en de marges zijn zo laag, dat we zien dat heel veel partijen tot op het bot met elkaar concurreren. Het gevolg is de opbrengst tegenvalt. We zien ook partijen die geen installatiecapaciteit hebben en die externe installateurs inschakelen. Maar vervolgens niet de kennis hebben om het werk te controleren. Het is een heel gefragmenteerde markt, ook met veel partijen die zo veel mogelijk zonnepanelen willen verkopen”.

Kengen wil geen namen noemen van installateurs die slechter scoren in het onderzoek. Local zet het onderzoek voort als de resultaten van de systemen die ze onderzoeken achterblijven. Kengen adviseert partijen om de opbrengsten actief te monitoren. Hij heeft de indruk dat monitoring nu te weinig gebeurt.