Megalomaan of Megawatt? Waarom moeilijk doen?

Megalomaan of Megawatt? Waarom moeilijk doen?

Door Peter Desmet – Afgelopen kerst was ik in de Noordoostpolder. Er werd een nieuw kanaal gegraven dwars door het landschap. Althans zo leek het. Bij navraag bleek het geen kanaal maar een geul voor de nieuwe hoogspanningslijn die windmolenpark Noordoostpolder (naast Urk) moet verbinden met het hoogspanningsnetwerk. De geul zit vol met water, geulen in de polder hebben daartoe nogal eens de neiging. Het werk lag stil. Er was teveel water, meer dan de vergunning toeliet. In dezelfde zes maanden dat Tennet deze geul groef in de polderklei en er in verzoop, legden 36.500 particulieren samen 105 MW aan zonnepanelen op hun daken.

De windsoap

Het zijn oud CDA minister Maria van der Hoeven’s SDE-prestigeprojecten:  429 MegaWatt (MW) in de Noordoostpolder en 600 MW ten Noorden van Schiermonnikoog. Ze kunnen samen rekenen op maar liefst 4,5 miljard Euro subsidie. Beide zijn ze “de grootste van Europa” en “uniek in hun soort”, maar vorderen doen ze maar moeizaam. Het project nabij Urk loopt al meer dan 15 jaar. De kosten lopen op, de tijd verstrijkt, de weerstand groeit maar molens staan er voorlopig nog lang niet. Het is een soap met de lokale bevolking als lijdzame toeschouwers. Dat de Urkers het niet zien zitten om op 1.5 kilometer van hun dorp een batterij molens te krijgen met een tiphoogte van 200 meter (35 meter hoger dan Nederlands hoogste gebouw de Maastoren in Rotterdam) moet wijken voor de vooruitgang.

Ondertussen…

Ondertussen is de zonne-energie markt ook in Nederland hevig op stoom gekomen. Werd er in 2011 nog maar voor 60 MW bijgeplaatst, in 2012 werd er alleen al met de 20 miljoen Euro van de Kunduz coalitie 105 MW geïnstalleerd.  Ik schat dat er in 2012 in Nederland totaal voor zo’n 175 MW is bijgeplaatst. Als ik een voorspelling moet maken van de marktgrootte in 2013 ga ik voor 350 MW.
In drie jaar tijd zal dat dan een toename van 585 MW zijn. Zonder miljarden subsidies, zonder gefrustreerde burgers, zonder een nieuw kanaal in de polder dat eigenlijk geen kanaal had moeten zijn. Gewoon op basis van het simpele principe van Grid Parity: het is goedkoper om zelf je stroom te maken met panelen dan het te kopen van een elektriciteitsmaatschappij. Bovendien heeft zonne-energie zijn eenvoud mee en speelt niet NIMBY (not in my backyard) maar PIMBY (please in my backyard) een rol.

Don Quichote

Waarom blijft onze rijksoverheid dan als een ware Don Quichote achter deze grote en moeilijke windmolenprojecten aanjagen? De beslissing voor 4,5 miljard subsidie aan deze megalomane, “uniek in hun soort” projecten was in 2008 wellicht logisch, maar is het dat nog steeds? Ondanks de crisis en alle negatieve berichten over de internationale zonne-energiemarkt, groeit deze nog altijd fors. In Nederland,  maar ook in Duitsland waar in 2012 weer meer vermogen werd bijgeplaatst dan in 2011, ondanks forse reducties in de stimuleringsregelingen. Waarom dus moeilijk doen, als het ook wat makkelijker kan?

Centraal vs Decentraal

Het antwoord is helaas weer simpel, het gaat over geld en macht. Een windpark dat de grootste in Europa zou zijn, verbloemt dat er in Nederland jaren nauwelijks wat aan duurzame energie is gedaan en geeft de illusie van grote stappen snel thuis.
Bovendien verstrekt de overheid niet alleen de subsidies maar heft ze ook de Energiebelasting en BTW. Centrale energieopwekking zoals met deze twee grote windprojecten, levert stroom die verkocht wordt aan burgers en bedrijven en daar kan de overheid dan weer Energiebelasting en BTW op heffen. Decentrale zonnepanelen maken alleen maar dat burgers minder elektriciteit kopen en dus minder Energiebelasting en BTW afdragen…

De Stille Energiewende

Nu is dit geen pleidooi tegen windenergie. Ik ben best voor wind, ook op zee. Ik heb alleen een probleem met megalomane prestige projecten. Laten we eerlijk zijn, na de Betuwelijn, de Noord-Zuidlijn, de OV-chipkaart, het elektronisch patiëntendossier, etc. moeten we misschien vaststellen dat we wel groot en geweldig willen, maar dat we er wellicht niet meer zo goed in zijn. Want wederom: terwijl Tennet na 6 maanden ploeteren in de polderklei geen meter opschoot, legden 36.500 particulieren met slechts 20 miljoen Euro subsidie samen 105 MW op hun daken en wekken ze hier en nu energie op. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

In plaats van grote sommen geld aan een kleine groep bedrijven voor prestigieuze projecten kan het geld wellicht beter benut worden om de Nederlandse infrastructuur én de Energiebelasting-systematiek klaar te maken voor deze stille Energiewende. Want net zoals de muziekindustrie en de computerindustrie de individualisering van hun industrieën niet konden tegenhouden, zo zal ook onherroepelijk de energieopwekking verder decentraliseren.

Reacties gevraagd

Bent u het eens met Peter Desmet? Waarom wel/niet? Laat bij Energiebusiness uw reactie achter.

Peter Desmet is CEO bij Solar Clarity.

Lees hier een eerder opiniestuk van Desmet:
“VVD moet meer ondernemerszin tonen in energiedebat”

Volg SolarClarity op Twitter

Deze bijdrage is onderdeel van een content partnership tussen SolarClarity en EnergieBusiness.